Gevelbkleding Free Willy

Een gevelbekleding in massief hout: Hout wordt veel gebruikt en is waarschijnlijk zelfs de oudste materiaalsoort dat wordt gebruikt als gevelbekleding. Het is niet de meest populaire vorm van gevelbekleding, maar kent de laatste tijd wel een opmars. Velen gebruiken hout als er bijvoorbeeld een bijgebouw wordt geplaatst of om bepaalde delen van het pand te accentueren.

Info gevelbekleding in massief hout

De planken worden horizontaal of verticaal geplaatst op een houten rooster dat bevestigd is aan de muur. Door middel van een systeem van groeven en tanden kunnen ze meestal eenvoudig in elkaar geklikt worden. Er zijn diverse constructies mogelijk, je kan ze verticaal of horizontaal plaatsen. Er kan ook voorzien worden van een stuk open ruimte zodat ze van elkaar liggen en er een soort lichtstrook ontstaat tussen elke plank.
Sowieso blijft het de bedoeling regenwater te mijden. Indien er dus een ruimte is tussen de planken moet er voorzien zijn van een helling van 15% of meer naar de buitenkant toe. De standaard breedte van de planken bedraagt ongeveer 15 centimeter, maar je kan makkelijk breder of smaller gaan.

Zoals in de introductie reeds werd geschreven, worden de planken vastgemaakt aan een ‘lattenbodem’ die op de vaste muur zijn vastgemaakt. Als je kiest voor een horizontale beplating, dan moeten de latten verticaal komen te staan. Let op: Een horizontale beplating zal meestal een kleinere dikte hebben dan de verticale beplating.
Beplating is zeer interessant, omdat het niet alleen de bescherming biedt, maar ook beter ventileert. Betonnen constructies (die het vocht langer ophouden) kunnen dus sneller het vocht afvoeren tussen de draagmuur en de gevelbekleding.

Het bevestigen gebeurd met behulp van spijkers of schroeven die zijn gemaakt van roestvrij staal. Roestvrij staal is nodig om te vermijden dat er al snel roestvorming voorkomt, en met het Nederlands weertje, is dat snel gebeurd.

 

Onthou zeker:

  • Verticale planken voeren het regenwater sneller af.
  • Voorzie achter de bekleding zeker een luchtspouw.
  • Gebruik roestvrije spijkers of schroeven.

Een houten gevelbekleding wordt vaak gebruikt om een extra dimensie aan een gebouw toe te voegen, een oude gevelbekleding te verbergen of om isolatie te plaatsen.

Isolatie.

In het kader van isolatie is het belangrijk om weten dat het algemeen aangeraden wordt om het isolatiemateriaal te bevestigen tussen de steunlatten van de constructie. Kies daarom voor een dikker lattenwerk (dikker dan 2 tot 3 centimeter).
Om het vocht niet op te sluiten moet je er wel op letten dat er ruimte blijft (= de spouw) van ongeveer 2 centimeter tussen de isolatie en de gevel en je kan er ook voor opteren om te kiezen voor dampdoorlatend isolatiemateriaal te gebruiken. De bedoeling is natuurlijk dat het vocht niet opgesloten worden in de muur.

Houtsoorten

Er zijn verschillende houtsoorten die kunnen dienen voor een traditionele beplating. Spar, witte den, rode den, lariks zijn het gemakkelijkst, maar ook de Ceder is geschikt. Een recente trend bestaat er in dat er ook tropische houtsoorten worden aangeboden: iroko, afzelia, padouk, merbau.
De harsachtigen (spar, witte den, rode den, lariks) zijn zachtere houtsoorten. Bijgevolg zijn ze gevoeliger voor inslagen. Tropische houtsoorten zijn harder door hun grotere dichtheid. Als je dus inslagen verwacht (dikke takken die op de muur slaan, spelende kinderen die de controle over de bal al eens verliezen, …) kies je best voor de hardere (tropische) houtsoorten.

De kleur van het hout is afhankelijk van de houtsoort. Je zult zien tijdens het kiezen dat er kleuren zijn van bruin tot rood.
Met de tijd vergaat alles, dus echter ook de kleur van je gekozen houtsoort om je gevel te bekleden. Door de weersomstandigheden kan het dus zijn dat na verloop van tijd je hout gaat vergrijzen.
Hoe lang het duurt alvorens het hout verkleurt is wederom afhankelijk van de weersomstandigheden en de oriëntatie van de gevel. Als de gevelbekleding veel wordt blootgesteld aan de zon (uv-licht) zal deze iets sneller verkleuren.
De vergrijzing hoeft geen ramp te zijn. Er kunnen zich verkleuringen voordoen die leiden tot een prachtige grijskleur. Het is echter moeilijk te verklaren hoe lang deze verkleuring aanhoudt, dit kan tot 8 jaar duren alvorens de grijskleur stabiliseert.
Geen zorgen: de kleurveranderingen wijzigen niets aan de stevigheid van het hout.

Gevelbekleding-padoek-bij-plaatsing-300x226

Gevelbekleding-padoek-vergrijzing-300x224
Duurzaamheid houten gevelbekleding.

Duurzaamheid is voor de meeste mensen de belangrijkste factor om hun keuze te maken. De tropische houtsoorten zijn hierbij de beste keuze omdat ze van nature harder zijn. De natuurlijke duurzaamheid van de houtmaterialen wordt opgedeeld in duurzaamheidsklassen I tot en met V. Deze drukken enkel en alleen de weerstand tegen schimmels of houtrot uit (De natuurlijke weerstand tegen aantasting door insecten wordt niet geklasseerd).

De indeling steunt op een eenvoudige test: er wordt een paaltje van 50×50 mm voor een deel in de grond gestoken. Hoe langer de levensduur van het kernhout in deze agressieve omgeving, hoe duurzamer het hout.

  • duurzaamheidsklasse I: zeer duurzaam (meer dan 25 jaar*);
  • duurzaamheidsklasse II: duurzaam (15 tot 25 jaar*);
  • duurzaamheidsklasse III: matig duurzaam (10 tot 15 jaar*);
  • duurzaamheidsklasse IV: weinig duurzaam (5 tot 10 jaar*);
  • duurzaamheidsklasse V: niet duurzaam (minder 5 jaar*);
    * gemiddelde levensduur van een paaltje van 50×50 mm in grondcontact.

De belangrijkste insecten die het hout in gebouwen kunnen bedreigen, zijn:

  • huisboktor, die alleen naaldhout aantast;
  • spinthoutkever of Lyctus, die enkele loofhoutsoorten aantast;
  • klopkever of Anobium, ook bekend als ‘memel’.

Voorbehandelen, onderhouden en herstellen van de houten gevelbekleding

Als je de vergrijzing van je houten gevelbekleding niet erg vind dan moet je je weinig zorgen maken om het onderhoud. Let er wel op dat deze op regelmatige basis wordt ontmost. Indien er toch planken zijn die door gebruik of het verlopen van de tijd niet meer ideaal zijn, dan kan je deze vervangen.
Tip: Kies voor tropische houtsoorten, deze soort gaat langer mee omdat ze van nature steviger zijn.

Houtsoorten die een hoge duurzaamheid meekrijgen (klasse I en II) hebben geen extra bescherming nodig, maar je kan ze wel behandelen tegen de vergrijzing, want de vergrijzing van het hout gebeurt sowieso, ongeacht de duurzaamheidsklasse. Het is mogelijk deze te voorzien van een laag dekkende verf, maar ook niet-dekkende behandelingen zijn mogelijk:

De zachtere houtsoorten (de inheemse harsachtigen) zijn minder duurzaam en moeten dus goed onderhouden worden. Het is algemeen aangeraden om deze direct na de bevestiging te behandelen met een product dat schimmelwerend en insectenwerend werkt. Zo’n product (met code ‘C1’ noemt men ‘houtbeits‘).

Er bestaan ook behandelingen die een betere afwerking garanderen (producten met code ‘CTOP’. Deze wijzigingen soms de kleur van het hout of maken ook beter bestand tegen de weersomstandigheden. Aanbrengen is makkelijk, maar zal voorafgegaan moeten worden door een kleine schuurbeurt en/of eerst ontmost moeten worden (dit kan met bleekwater).
Er bestaan ook producten (met code ‘C2’) die zowel bescherming bieden als het decoratieve aspect behandelen.
Een absolute afrader is het gebruiken van een hogedrukreiniger: deze is veel te krachtig en kan het hout beschadigen.

Houtsoorten met gemiddelde duurzaamheid afwerken of niet?

Voorbeeld van zo’n houtsoort: Western Red Cedar. Het is soms mogelijk dat enkele planken van iets mindere kwaliteit zijn en er dus kleine verschillen in de duurzaamheid zijn. Een C1-product aanbrengen alvorens het afwerken is daarom geen slecht idee. Het beschermt tevens tegen schimmels en insecten.

Voordelen en nadelen van een gevelbekleding in hout

  • Voordeel: Perfect doenbaar voor een doe-het-zelver waardoor je toch de werkuren kunt uitsparen. Er zijn speciale pakketten voor de doe-het-zelver verkrijgbaar. Voor kunstof gevelbekleding kijk hier
  • Nadeel: Hout vergt toch het meeste onderhoud, in vergelijking met andere gevelmaterialen;
  • Nadeel: Verticale bekleding is gevoeliger voor vochtkringen onderaan.
  • Voordeel: Het ecologische aspect. Het gaat hier om een materiaal dat natuurlijk en hernieuwbaar is. Het geeft zuurstof af en is ook nog eens goed voor de warmte in de woning.
  • Voordeel: Eventueel door vocht aangetaste planken van de horizontale bekleding zijn makkelijk te vervangen;
  • Prijskaartje: 15 tot 120 euro / m²

Belangrijk bij het maken van je keuze.

Met onderstaande zaken zul je geconfronteerd worden bij het maken van je keuze:

  • Zorg voor hout met een hoge duurzaamheid (klasse I/II);
  • Let op de vormstabiliteit van de houtsoort. Deze dient vormstabiel te zijn zodat wisselingen in het houtvochtgehalte niet tot overmatige vervormingen leiden. (De vormstabiliteit drukt men uit in krimpklassen waarbij klasse 5 matig en klasse 1 zeer vormstabiel is.)
  • De houtsoortkeuze;
  • De afwerkbaarheid;
  • Afwerkbaarheid
  • De leverbaarheid
  • De beschikbare afmetingen;
  • De prijs.